Protez Tedavisi

Birden fazla dişin ya da tüm dişlerin kaybı; çiğneme, konuşma ve yüz görünümünü doğrudan etkiler. Dudaklar ve yanaklar desteksiz kaldığında yüz olduğundan yaşlı görünebilir. Protezler, bu kaybı telafi etmek için kişiye özel hazırlanan yapay dişlerdir.

Protez türleri

Tam (total) protez: Çenede hiç diş kalmadığında kullanılır. Pembe akrilik bir kaide üzerine dizilmiş dişlerden oluşur; üst çenede damağa, alt çenede diş etine oturarak tutunur. Halk arasında "takma diş" olarak bilinir.

Bölümlü (parsiyel) protez: Ağızda hâlâ sağlam dişler varken eksik bölgeleri tamamlar. Metal iskeletli tiplerde kalan dişlere küçük kancalarla tutunur. Hassas tutuculu türlerde kancalar görünmez.

İmplant destekli protez: Alt çenede iki, üst çenede birkaç implant üzerine çıt çıtlı ya da vidalı olarak oturan protezdir. Hareketli protezin oynaması ve yerinden çıkması şikâyetini büyük ölçüde azaltır.

Sabit protezler: Az sayıda eksik diş için diş veya implant destekli köprüler de bir protez türüdür ve ağızdan çıkarılmaz.

Protez nasıl yapılır?

1. Muayene ve hazırlık: Kalan dişler ve diş etleri değerlendirilir; varsa çürük, iltihap veya çekilmesi gereken kökler önce tedavi edilir.
2. Ölçüler: Çenelerinizin ve kapanışınızın ölçüleri alınır.
3. Prova: Dişlerin rengi, boyu ve dizilişi ağzınızda denenir. Bu aşamada görünümle ilgili isteklerinizi rahatça söyleyebilirsiniz.
4. Teslim ve ayarlar: Protez takılır; ilk haftalarda vuran ya da yara yapan noktalar kontrollerde düzeltilir.

Alışma dönemi

Yeni bir protez ilk günlerde ağızda büyük ve yabancı gelebilir. Tükürük artışı, bazı seslerde zorlanma ve hafif yara oluşumu sıktır. Yumuşak yiyeceklerle ve küçük lokmalarla başlamak, iki tarafı birden kullanarak çiğnemek ve yüksek sesle kitap okumak alışmayı hızlandırır. Yara oluşursa protezi kullanmayı bırakmayın; kontrole gelin, ilgili bölge hafifletilir.

Protez bakımı

• Her yemekten sonra protezi çıkarıp akan su altında yumuşak bir fırçayla temizleyin.
• Diş macunu yerine sabun veya protez temizleyici kullanın; macun yüzeyi çizebilir.
• Geceleri protezi çıkararak diş etlerinizi dinlendirin ve protezi temiz bir kapta suda saklayın.
• Zamanla çene kemiği değiştiği için protezin uyumu bozulabilir. Yılda bir kontrol, gerekirse besleme (kaide yenileme) ile protezin oturmasını korur.